Τρίτη, 16 Φεβρουαρίου 2021

Ένα αντίο στον Αντώνη Καλογιάννη (1935-2021)

 
Ο Αντώνης Καλογιάννης έμοιαζε, θα 'λεγες, πάντα μεγάλος. Ίσως έφταιγε που βγήκε στο τραγούδι μετά τα 30 του, ίσως φταίγανε και τα γένια, αλλά περισσότερο ήταν τα ζόρια που πέρασε από παιδί.

Υπήρχανε μάλλον δύο Καλογιάννηδες -αυτό τουλάχιστον θα συμπεράνεις αν κοιτάξεις πώς τον αποχαιρέτησε ο κόσμος στα κοινωνικά δίκτυα. Ο ένας ήταν ο πολιτικός, που στάθηκε επιβλητικός απέναντι από τον Μίκη Θεοδωράκη, καταμεσής του σταδίου Καραϊσκάκη, κηρύσσοντας τη Μεταπολίτευση. Ο άλλος, ο ερωτικός, ήρθε αργότερα, για να πει τραγούδια γεμάτα ονόματα κοριτσιών.

Η μάνα μου, τη μέρα που ο Καλογιάννης πέθανε, μού διηγούνταν ότι ήταν κι εκείνη στο στάδιο, σε μια από τις δύο εκείνες βραδιές του 1974. Εγώ έχω μια πολύ πιο φτωχή ανάμνηση της παρουσίας του: τον χειμώνα του 2007-'08, βρέθηκα με μια μεγάλη παρέα φίλων και συγγενών στην Καισαριανή, στο Περιβόλι Τ' Ουρανού πρέπει να ήτανε. Ο Καλογιάννης με την ορχήστρα του να τραγουδά, εμείς να τρωγοπίνουμε. Μου άφησε μια αίσθηση παρακμής, που δεν έμοιαζε να έχει να κάνει με την ηλικία του, αλλά με κάτι βαθύτερο.

Έκανε σπουδαία πράγματα και με τις δύο "ταυτότητές" του ο Καλογιάννης, Αλλά σε εμένα ρίζωσε περισσότερο με την αγωνιστική, κι ας εκτέθηκα περισσότερο, μεγαλώνοντας στα '80s, στην πιο γλυκερή. Πάντα, ας πούμε, θέλω να επιστρέφω στο "Σφαγείο". Εκεί κατέφυγα και στις επετείους του Πολυτεχνείου, στη Σαντορίνη, μαθαίνοντάς το στα παιδιά για να το τραγουδήσουν. Στο "τακ τακ εσύ, τακ τακ εγώ" χαχάνιζαν, ώσπου τους εξηγούσα τι σήμαιναν οι στίχοι. Κι έπειτα, πώς το έλεγαν!

* Φωτογραφία από εδώ

Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2021

Gimme 10: Οι φιλοξενούμενοι XXXIV

 Εδώ η 34η πεντάδα καλλιτεχνών που φιλοξενήθηκαν στη στήλη Gimme 10, την οποία επιμελούμαι στο φιλόξενο Mix Grill.

Ανάμεσά τους και ο Γιώργος Μαυρομανωλάκης, ένας παλιός μου φίλος και συμφοιτητής, που δεν βρίσκεται πια στη ζωή...





Τρίτη, 19 Ιανουαρίου 2021

Ένα αντίο στον Phil Spector (1939-2021)

Το γεγονός ότι ο Phil Spector καταδικάστηκε για τη δολοφονία της ηθοποιού Lana Clarkson το 2003 δεν μπορεί να αποτελεί μια υποσημείωση σε μια αναδρομή της ζωής και του έργου του. Πόσο μάλλον όταν η σχέση του με τα όπλα είχε εκδηλωθεί πολλάκις δημοσίως και μάλλον από καθαρή τύχη άργησε να συμβεί η τραγωδία... Πλήρωσε για εκείνο το έγκλημα ο Spector, περνώντας τα 12 τελευταία χρόνια της ζωής του στη φυλακή. Κι αυτό (θα έπρεπε να) αρκεί ως παραδειγματισμός.

Ένας άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, δεν χαρακτηρίζεται, φυσικά, μόνο από τις αμαρτίες του -που στην περίπτωση του Spector ήταν πολλές ακόμα-, αλλά και από τις καλές πράξεις του. Η μουσική δημιουργία ήταν η καλή του πράξη, μια πράξη που έγινε κατ' εξακολούθηση στη ζωή του και θα αρκούσε από μόνη της. Βέβαια, ο Spector δεν δημιούργησε απλώς, αλλά διέπρεψε, ως παραγωγός δίσκων πρωτίστως, αλλά και ως συνθέτης πολλές φορές.

Και μόνο το "Be My Baby" να έμενε από τη δράση του, κερδισμένοι θα ήμασταν. Αλλά ο Spector ανακατεύτηκε σε πολλά περισσότερα: έκανε πολλά μεγάλα τραγούδια με τις Ronettes, τους Righteous Brothers, τον Ike και την Tina Turner κ.ά., διέσωσε το Let It Be των Beatles, συμμετείχε στους καλύτερους σόλο δίσκους του John Lennon και του George Harrison, έκανε άλμπουμ με τον Leonard Cohen -για να αναφέρουμε μόνο κάποια σημεία της πορείας του. Ακόμα κι αυτή, βέβαια, υπόκειται σε κριτική: το περίφημο Ηχητικό Τείχος που λάνσαρε δεν έχει μόνο φίλους, αλλά και φανατικούς εχθρούς. Κι εδώ που τα λέμε, ο χρόνος δεν φέρθηκε καλά σε κάποιες από τις παραγωγές του... 

Οι άνθρωποι είναι αντιφατικά όντα. Κάποιοι αυτές τις αντιφάσεις τις φτάνουν στα άκρα. Τα τραγούδια, από την άλλη, είναι ιδέες, συμπυκνώσεις ενέργειας και μόχθου. Έτερον εκάτερον. Σε μια ώριμη κοινωνία, τα πρόσωπα θα τιμούνταν ή θα καταδικάζονταν, αναλόγως με τη συμπεριφορά τους απέναντι στους άλλους, και ό,τι άξιζε από τη διανοητική τους παραγωγή θα συνέχιζε να χρησιμοποιείται, εφόσον θα εξακολουθούσε να είναι χρήσιμο. Δεν θα χρειαζόταν, δηλαδή, καν μια συζήτηση για "διαχωρισμό έργου και δημιουργού", ούτε "διόρθωση" ή εξαφάνιση έργων τέχνης.

Είμαστε μακριά ακόμα από κάτι τέτοιο. Όχι ως χώρα· ως πλανήτης.

Σάββατο, 16 Ιανουαρίου 2021

Gimme 10: Οι φιλοξενούμενοι XXXIII

Βρείτε παρακάτω συνδέσμους προς την 33η πεντάδα καλλιτεχνών που φιλοξενήθηκαν στη στήλη Gimme 10, την οποία επιμελούμαι στο Mix Grill. Βρισκόμαστε ακόμα στο 2015, παρεμπιπτόντως...





Οι... "300" ηρωικοί αναγνώστες