Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2022
Αρθρα IX: The Beatles, cancel culture, Crowded House
Κυριακή 17 Απριλίου 2022
Ο Steve Turner συνέγραψε το κατά Beatles Ευαγγέλιο
Τρίτη 11 Ιανουαρίου 2022
Για τον John Lennon του James Patterson
Το βιβλίο The Last Days Of John Lennon κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2020, προκειμένου να συμπέσει με την 40ή επέτειο της δολοφονίας του διάσημου μουσικού από τον Mark David Chapman. Γραμμένο από τον James Patterson, αμερικανό συγγραφέα με ειδίκευση στο αστυνομικό μυθιστόρημα, αποτελεί μια μίξη βιογραφίας και μυθοπλασίας, που το φθινόπωρο του 2021 κυκλοφόρησε και στα ελληνικά, από τις εκδόσεις Δίχτυ, σε μετάφραση Μάνου Βιτεντζάκη.
Θα ξεκινήσω από το βασικό ατού του βιβλίου, που είναι ότι αποτελεί, αυτή τη στιγμή, τη μοναδική, απ' όσο γνωρίζω, έκδοση στην ελληνική βιβλιογραφία που να περιλαμβάνει μια πλήρη εξιστόρηση της ζωής και της καλλιτεχνικής διαδρομής του Lennon -από την εποχή των Quarrymen, διατρέχοντας τη λαμπρή καριέρα του με τους Beatles, και τη σόλο πορεία του. Στο παρελθόν έχουν υπάρξει διάφορες ανάλογες προσπάθειες -συνήθως γεμάτες λάθη και παραλείψεις-, αλλά οι περισσότερες πια βρίσκονται εκτός κυκλοφορίας. Το γεγονός δεν είναι διόλου θετικό, βεβαίως, αλλά θα μου πείτε εδώ δεν έχουμε βιβλία για δικούς μας σπουδαίους καλλιτέχνες, θα είχαμε για... γιεγιέδες της αλλοδαπής;
Η ελληνική έκδοση είναι καλή, προσεγμένη. Θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί κάποια λάθη μεταφραστικά και επιμέλειας, βέβαια. Π.χ. Howlin' Wolf δεν ήταν συγκρότημα αλλά μπλουζ καλλιτέχνης (σελ. 142), δεν ήταν μία πρώην αλλά ένας πρώην του Brian Epstein που έκλεψε τον χαρτοφύλακά του (σελ. 195), και είναι μια συμμαθήτρια και όχι ένας συμμαθητής του Julian Lennon, που απεικονίζεται στη ζωγραφιά που ενέπνευσε το "Lucy In The Sky With Diamonds" (σελ. 206). Εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς πώς κατέληξαν αυτά τα σημεία να μεταφραστούν λάθος, γι' αυτό και σε τέτοιες προσπάθειες χρειάζεται να υπάρχει ένας σύμβουλος έκδοσης με γνώσεις επί του αντικειμένου.
Ο ίδιος ο Patterson, ας πούμε, έγραψε το βιβλίο του με τη συμβολή των Casey Sherman και Dave Wedge, ακριβώς επειδή ο ίδιος δεν είναι ειδικός στα περί μουσικής ιστορίας. Ομολογουμένως, ο τίτλος που επέλεξε -με λογική κράχτη, προφανώς- δεν αντικατοπτρίζει το περιεχόμενο του βιβλίου του. Όπως προανέφερα, εδώ διαβάζουμε ολόκληρη τη ζωή του Lennon (αν και παραλείπεται ανεξήγητα το κομβικό άλμπουμ Plastic Ono Band του 1970), με ένα μικρό ποσοστό των σελίδων να αφορούν τις τελευταίες του μέρες. Για την ακρίβεια, περισσότερα διαβάζουμε για τις τελευταίες μέρες ελευθερίας του Chapman, πριν αυτός καταλήξει στη φυλακή -γεγονός που είναι φάουλ του συγγραφέα, έστω κι αν η δικαιολογία του θα μπορούσε να είναι ότι τον ιντρίγκαρε η "ντετεκτίβικη" πλευρά του ζητήματος.Σε κάθε περίπτωση, ο Patterson και οι συνεργάτες του έφτιαξαν ένα ανάγνωσμα που έχει ρυθμό, και που διαβάζεται γρήγορα και ευχάριστα. Στην εποχή της αέναης απόσπασης της προσοχής, ο χωρισμός σε μικρά κεφάλαια είναι ένα ατού που δεν πρέπει πια να αγνοείται από κανέναν. Όσο μάλιστα πλησιάζει κανείς προς το τέλος, η αδρεναλίνη ανεβαίνει -το ίδιο και η ναυτία. Παρότι ξέρεις τι θα συμβεί, παρότι ξέρεις τον δολοφόνο και το όργανο του εγκλήματος, ο Patterson καταφέρνει να σε βάλει μέσα στο τραγικό συμβάν, και στον πνιγηρό αντίκτυπό του. Το ότι σε βάζει και στο μυαλό του μισητού δολοφόνου είναι ένα τρικ αμφιλεγόμενο μεν, ισχυρά μαγνητικό δε.
Κλείνοντας, θέλω να συγχαρώ τις εκδόσεις Δίχτυ για την επιλογή τους να επενδύσουν σε ένα μουσικό θέμα. Λείπουν τα μουσικά βιβλία, όσο κι αν εκδίδονται συνεχώς περισσότερα. Ελπίζω ο νέος αυτός εκδοτικός οίκος να συνεχίσει με ανάλογες, και ακόμα καλύτερες, προσπάθειες.
Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2020
Νοείται αφιέρωμα στον Lennon, με τραγούδια του McCartney; Μη βιαστείτε να απαντήσετε...
Στις 8 Δεκεμβρίου συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από τη δολοφονία του John Lennon. Νωρίτερα, στις 9 Οκτωβρίου, είχαν συμπληρωθεί τα 80χρονα από τη γέννησή του. Με αυτές τις αφορμές έγιναν -και πάλι- δεκάδες αναφορές και αφιερώματα, σε όλη την υφήλιο, στον σπουδαίο καλλιτέχνη και ακτιβιστή. Έχει πάντα αξία η επιστροφή στο έργο του Lennon, κι ετούτο το μπλογκ έχει πολλάκις υποσχεθεί κάτι μεγάλο και ουσιώδες για το θέμα. Επιφυλάσσομαι...
Εδώ όμως θα μας απασχολήσει ένα πολύ συγκεκριμένο αφιέρωμα, ελληνικής εμπνεύσεως και υλοποίησης, το οποίο υπέπεσε, δυστυχώς, σε κάποια ουσιώδη σφάλματα. Πρόκειται για το αφιέρωμα με τον ωραίο τίτλο "All you need is Lennon!", που διοργάνωσε ο ραδιοφωνικός σταθμός Kosmos 93,6 (δείτε εδώ τη σχετική ανάρτηση). Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: "Δέκα αγαπημένοι Έλληνες καλλιτέχνες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Kosmos να προτείνουν στους ακροατές τον δικό τους John Lennon διασκευάζοντας ένα τραγούδι του. Με έμπνευση από την απλότητα και τη δύναμη των τραγουδιών του έδωσαν την προσωπική τους, σύγχρονη ερμηνεία."
Δεν είναι στόχος μου να συζητήσω εδώ το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα του εν λόγω εγχειρήματος. Κι αυτό γιατί του καλλιτεχνικού αποτελέσματος προηγούνται οι επιλογές -εν προκειμένω, των τραγουδιών που διασκεύασαν οι προσκεκλημένοι καλλιτέχνες- οι οποίες, σε τρεις περιπτώσεις, υπήρξαν εντελώς άκυρες. Συγκεκριμένα, αναφέρομαι στις επιλογές της Νατάσσας Μποφίλιου ("Eleanor Rigby"), της Ανδριάνας Μπάμπαλη ("For No One"), και της Μαρίας Παπαγεωργίου ("Blackbird").
"Πού είναι το πρόβλημα;", θα αναρωτηθεί κάποιος που δεν γνωρίζει πολλά από την ιστορία του Lennon και των Beatles. Πράγματι, όλα τα προαναφερθέντα τραγούδια φέρουν φαρδιά-πλατιά την υπογραφή "John Lennon - Paul McCartney". Έλα όμως που στην πραγματικότητα και τα τρία είναι συνθέσεις του McCartney...
Πιο αναλυτικά, τα "For No One" και "Blackbird" είναι συνθέσεις στις οποίες ο Lennon δεν είχε καμιά απολύτως συνεισφορά: δεν συμμετείχε ως συνθέτης/στιχουργός, δεν συμμετείχε ούτε καν στην ηχογράφησή τους. Στο πρώτο (από το άλμπουμ Revolver του 1966) παίζουν μόνο ο McCartney και ο Ringo Starr (συν ο εξωσυγκροτηματικός (sic) Alan Civil), ενώ το δεύτερο (από το The Beatles του 1968) αποτελεί ουσιαστικά μια σόλο εκτέλεση από τον McCartney.
Σχετικά με το "Eleanor Rigby" (επίσης από το Revolver), τα πράγματα δεν είναι το ίδιο ξεκάθαρα, ομολογουμένως. Ο Lennon, σε συνέντευξή του, είχε διεκδικήσει την πατρότητα μεγάλου μέρους των στίχων. Όμως άλλες μαρτυρίες αναφέρουν ότι οι στίχοι, πέραν του πρώτου κουπλέ που είχε αρχικά ο McCartney, δουλεύτηκαν ομαδικά, με τη συμβολή του Lennon, αλλά και των Starr, George Harrison και Pete Shotton (παιδικός φίλος του Lennon). Πλέον, και αυτό το τραγούδι αποδίδεται σε πολύ μεγάλο ποσοστό στον Paul McCartney, ο οποίος βεβαίως το ερμηνεύει στην ηχογράφηση, με τους Lennon και Harrison να περιορίζονται στα δεύτερα φωνητικά.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ο μεγαλύτερος φαν του Lennon και των Beatles, ούτε και να έχει πιστοποιητικό γνώσης λεπτομερειών της ιστορίας τους, προκειμένου να συμμετάσχει σε ένα σχετικό αφιέρωμα. Χρειάζεται όμως να το ψάξει λίγο -κάτι που στην εποχή μας γίνεται γρήγορα και σχετικά εύκολα- έτσι ώστε ο επιθυμούμενος φόρος τιμής όντως να αποτιθεί. Κι αυτό ισχύει όχι μόνο για τις τρεις καλλιτέχνιδες, αλλά και για τους διοργανωτές: δεν επιτρέπεται άνθρωποι του ραδιοφώνου, που υποτίθεται ότι έχουν γνώση και αγάπη για το αντικείμενο με το οποίο καταπιάνονται, να πέφτουν σε τέτοιες ευδιάκριτες λούμπες. Υπήρχαν εκατοντάδες άλλα τραγούδια, που όντως γράφτηκαν και τραγουδήθηκαν από τον John Lennon, που θα μπορούσαν να προταθούν ως εναλλακτικές.
Εκτός αν όντως για κάποιους, ο "δικός τους John Lennon" είναι ο Paul McCartney.
Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2018
Ένα αντίο στον Geoff Emerick (1945-2018)
Ο Emmerick έζησε μια συναρπαστική ζωή, μπαίνοντας από τα 15 του χρόνια στον κόσμο του ήχου και των ηχογραφήσεων, ως δόκιμος υπάλληλος στα EMI Studios στο Λονδίνο. Στα 18 του ήταν ήδη κανονικός μηχανικός ήχου, ενώ η καριέρα του τον έφερε στην υπηρεσία και άλλων σπουδαίων καλλιτεχνών, όπως ο Elvis Costello, ο Jeff Beck, οι Nazareth, οι Ultravox κ.ά. Η ιστορία του αποτυπώνεται στην απολαυστική αυτοβιογραφία του, Here, There And Everywhere: My Life Recording The Music Of The Beatles, που εκδόθηκε το 2006.
Είναι αλήθεια ότι ο ίδιος ο Emerick υπήρξε συχνά ο μεγαλύτερος εχθρός του εαυτού του: εμφανιζόταν πάντα ιδιαίτερα αυτοαναφορικός στις αφηγήσεις του, και σφόδρα μεροληπτικός υπέρ του Paul McCartney σε ό,τι αφορά την ιστορία των Beatles, ενώ συχνά βρέθηκε εκτεθειμένος από εσφαλμένες παραθέσεις γεγονότων. Όμως το θάρρος του και οι πατέντες που έστησε για λογαριασμό του πιο επιδραστικού γκρουπ στην ιστορία της λαϊκής μουσικής άλλαξαν αναντίρρητα τις πρακτικές της καταγραφής και του χειρισμού του ήχου.
Υποκλίνομαι, παραθέτοντας μια απόλυτα φουτουριστική ηχογράφηση, η οποία, πολύ απλά, θα ακουγόταν εντελώς αλλιώς αν δεν υπήρχε η παρέμβασή του.
Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016
Ένα αντίο στον George Martin (1926-2016)
Η συμβολή του στην καριέρα τους έχει ταυτόχρονα υποτιμηθεί (δεν έχει μάλλον εξηγηθεί επαρκώς το πόσο καθοριστικός υπήρξε στα πρώτα τους χρόνια) και υπερτιμηθεί (ήδη από το Revolver οι μηχανικοί ήχου, με προεξάρχοντα τον Geoff Emerick, και τα μέλη του γκρουπ, είχαν πολλές φορές μεγαλύτερο ρόλο στον τομέα της παραγωγής από τον ίδιο) μέσα στα χρόνια. Το σίγουρο είναι ότι ο Martin είναι ο μόνος που δικαιούται τον χαρακτηρισμό "πέμπτος Beatle", καθώς ήταν παρών, πίσω από την κονσόλα ή ακόμα και στα πλήκτρα, στο μεγαλύτερο ποσοστό των ηχογραφήσεών τους.
Ο George Martin υπήρξε τεράστιος, ακριβώς επειδή όρισε έναν ήχο, ο οποίος επηρέασε όχι μόνο το πώς έφευγε η μουσική από τα ηχεία αλλά και πώς την εισέπρατταν τα αφτιά εκατομμυρίων ανθρώπων. Έναν ήχο που παραμένει επίκαιρος.
Τον αποχαιρετώ με ένα τραγούδι στο οποίο παίζει ένα σόλο στο πιάνο. Επειδή δεν μπορούσε να το παίξει με την ταχύτητα του κομματιού, επιβράδυνε την ταινία στο playback και το ηχογράφησε στη μισή ταχύτητα, κάνοντάς το έτσι να ακούγεται σαν τσέμπαλο, δηλαδή να έχει ένα άρωμα Bach, όπως του είχε ζητηθεί από τον Lennon. Αυτό ονομάζεται ιδιοφυία.
Πέμπτη 6 Αυγούστου 2015
Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2014
Πέμπτη 27 Ιουνίου 2013
Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου 2011
Πολύ Μεγάλες Αλήθειες Ι
Όποιος δεν αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα του καλλιτεχνικού έργου των Beatles, είναι ή αδαής ή βλαξ._
* Φωτογραφία από εδώ.
Πέμπτη 15 Απριλίου 2010
Είσαι ο Πάπας Βενέδικτος XVI...
Παρασκευή 26 Μαρτίου 2010
Σάββατο 20 Μαρτίου 2010
Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2009
Nowhere Boy
Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2009
Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2009
Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2009
It's the 1960s again...
Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2009
Άγια Νύχτα
Παρασκευή 24 Ιουλίου 2009
Έτος Beatles
Τετάρτη 8 Απριλίου 2009
The Beatles remastered ή κάλλιο αργά παρά ποτέ
9-9-09. Τετάρτη. Η μέρα που περιμένω χρόνια. Η ημερομηνία κυκλοφορίας όλων των άλμπουμ των θρυλικών Σκαθαριών σε νέες εκδόσεις και με κρυστάλλινο ήχο σύμφωνα με τη σημερινή (ή καλύτερα χθεσινή) ανακοίνωση της Apple και της EMI.















